Շնչառական համակարգ:Կառուցվածքը և ֆունկցիան

Շնչառական համակարգ:Կառուցվածքը և ֆունկցիան
Տնային առաջադրանք:
Նյութերը նայել, փորձել հասկանալ,պատրաստել ուսումնական նյութեր,  4-5րոպե տևողությամբ  նյութերը թարգմանել և պատրաստել տեսադասեր, տեղադրել բլոգներում, հղումները ուղարկել ինձ:Հարցերի դեպքում անպայման գրեք, թարգմանությունը գրավոր ինձ ուղարկեք, ես կստուգեմ , որից հետո նոր կկցեք ֆիլմին, որպեսզի սխալներ չլինեն:

Մարտի 2_8 առցանց առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ ազդեցություն ունի օրգանիզմի վրա մարդու հոգեվիճակը, ինչու՞ կենսուրախ մարդիկ ավելի հազվադեպ են հիվանդանում

2. Առողջ սիրտ, որն է վրեջինիս նախադրյալները՝ կարող եք վերցնել հարցազրույց բարեկամ բժիշկներից։

3.Մեր լաբորատորիան համալրվել է նոր սարքավորումներով, ուստի առաջարկում եմ կատարել հետևյալ հետազոտական աշխատանքները

  • Ի՞նչ է մանրադիտակը, ո՞վ է այն կիրառել առաջին անգամ, ի՞նչ հետազոտոյթյուններ են կատարվել մանրադիտակի շնորհիվ

Մանրադիտակ, միկրոսկոպ, անզեն աչքով անտեսանելի մանր առարկաների և դրանց առանձին մասերի խոշորացված պատկերն ստանալու օպտիկական սարք։ Սովորական պայմաններում առողջ աչքը, որը բնական օպտիկական համակարգ է, լավագույն տեսողության հեռավորության վրա (D=250 մմ) երկու փոքր առարկաներ կամ առարկայի առանձին՝ մոտ դասավորված մասեր կարող է տարբերել, երբ դրանց հեռավորությունը 0,08 մմ-ից փոքր չէ։ Ժամանակակից մանրադիտակով կարելի է տարբերել այնպիսի մանրամասնություններ, որոնց հեռավորությունը λ/2 կարգի է։ Երկու ոսպնյակից կազմված համակարգի խոշորացնող հատկությունը դեռես 16-րդ դարում հայտնի է եղել հոլանդացի և իտալացի ակնոցագործ վարպետներին։ Մանրադիտակի լայն կիրառությունն ու կատարելագործումն սկսվել է 17-րդ դարի սկզբին։ Գիտական նպատակներով մանրադիտակի օգտագործման մեծ հաջողությունները կապված են Ռոբերտ Հուկի ն, հատկապես, Ա. Լևենհուկի անունների հետ։ Մանրադիտակի կառուցվածքի կատարելագործման, միկրոսկոպիայի տեսության, սկզբունքների ու մեթոդների մշակման գործում Լ. Էյլերի, Է. Աբբեի, Ռ. Զիգմոնդիի, Ֆ. Ցերնիկեի և այլոց հետ մեկտեղ զգալի ավանդ ունեն նաև խորհրդային գիտնականները (Լ. Ի. Մանդելշտամ, Դ. Ս. Ռոժդենստվենսկի, Ա. Ա. Լեբեդև, Վ. Պ. Լիննիկ և ուրիշներ)։ Մանրադիտակը կազմված է 3 հիմնական մասերից, առարկան արտապատկերող օպտիկական համակարգից , առարկան լուսավորող օպտիկական մասից և մեխանիկական մասից, որն ապահովում է առարկայի և օպտիկական համակարգի ճշգրիտ տեղաշարժը միմյանց նկատմամբ։ Հետազոտվող AB փոքրիկ առարկան (նկ. 1) տեղավորվում է օբյեկտիվի գլխավոր կիզակետի մոտ և լուսավորվում։ Մանրադիտակով ատարում են քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական հետազոտություններ։

  • Որ՞ոնք են մանրադիտակով աշխատելու և խնամելու կանոնները

 

  • Ինչպե՞ս է աշխատում ջրի թորման սարքը, ինչո՞վ է թորած ջուրը տարբերվում սովորականից, որտե՞ղ է այն կիրառվում

Այս եղանակով հիմնականում բաժանում են հեղուկներից բաղկացած համասեռ խառնուրդները, եղանակ, որի հիմքում ընկած է բաղադրիչ նյութերի եռման ջերմաստիճանների տարբերությունը։ Օրինակ՝ էթանոլը ջրային լուծույթից անջատելու համար վերջինս ենթարկում են տաքացման։ Երբ ջերմաստիճանը հասնում է 78 °C, սպիրտը սկսում է անջատվել խառնուրդից, գոլորշանում է և, անցնելով սառնարանի միջով, վերածվում հեղուկի ու հավաքվում որպես ընդունիչ ծառայող սրվակի մեջ։ Թորման եղանակը լայնորեն օգտագործվում է քիմիական արդյունաբերությունում և լաբորատոր պրակտիկայում։ Նավթամշակման գործարանների հսկայական բարձրություն ունեցող աշտարակներում թորման միջոցով հում նավթից ստանում են զանազան արգասիքներ՝ բենզինկերոսինսոլյարայուղմազութ։

  • Ի՞նչ է պետրիի թասը, որտե՞ղ է այն կիրառվում

Կմախքի կառուցվածքը

Դաս10 (9.12_13.12.19)

Հենաշարժիչ համակարգ, բաժինները կառուցվածքը, ոսկրերի աճը,կմախքի  առանձնահատկությունները ուղղաձիգ քայլվածքի հետ կապված,

Լրացուցիչ աշխատանք

Պատրաստել ուսւումնական նյութ։

Դաս 20, 21, 22 Մարդու կմախքը,կմախքի  առանձնահատկությունները ուղղաձիգ քայլվածքի հետ կապված, առաջին օգնություն:

Կմախքի ոսկրերը կազմված են ոսկրահյուսվածքից, որը շարակցական հյուսվածքի տարատեսակ է։ Այն կազմված է ոսկրաբջիջներից, օրգանական ու անօրգանական միացություններ պարունակող միջբջջային նյութից, որը կազմում է ոսկրահյուսվածքի 2/3-ը։ Այն պինդ է և ամուր, օժտված է մեխանիկական բարձր հատկություններով և ամրությունը գերազանցում է երկաթին ու գրանիտին։ Ոսկրահյուսվածքը պարունակում է արյունատար անոթներ և նյարդեր, նրանում մշտապես կատարվում է ոսկրի քայքայում և ստեղծում։
stroenie-kostei-cheloveka.jpg
Ոսկրերի կառուցվածքը և տեսակները
Յուրաքանչյուր ոսկր մի քանի հյուսվածքներից կազմված բարդ օրգան է։ Արտաքինից ոսկրը պատված է շրջոսկրով։ Այն բարակ, ամուր, արյունատար անոթներով և նյարդերով հարուստ շարակցահյուսվածքային թիթեղ է, ապահովում է ոսկրի սնուցումը և աճը։ Շրջոսկրը բացակայում է հոդավորվող մակերեսներում։ Շրջոսկրի տակ գտնվում է հոծ ոսկրահյուսվածքը, իսկ դրա տակ՝ սպունգանման ոսկրահյուսվածքը: Վերջինս կատարում է արյունաստեղծ ֆունկցիա:

Լսողական վերլուծիչներ

Դաս8(18.11_22.11.19)

Թեմա 15 Լսողական վերլուծիչներ, կառուցվածքը1   , ֆունկցիան, հիվանդությունները։

Լրացուցիչ աշխատանք:

Այս նյութերը նայել, թարգմանել, պատրաստել ուսումնական նյութ՝ հայերեն։Պատրաստել նյութ լսողության հիվանդությունների վերաբերյալ։

Լսողական վերլուծիչի ծայրամասային բաժինը կազմում է լսողական օրգանը։ Ականջը կազմված է երեք մասին՝ ներքին, միջին և արտաքին։
Набросок (3)՛ՕՊԻՒ.png
Ականջախեցին փնտրում է ձայնային տատանումները և ուղղում դեպի երեք սմ ուղղությամբ լսողական արտաքին անցուղի։ Լսողկան անցուղին ավարտվում է թմբկաթաղանթով, որը սահմանազատում է արատաքին ականջը միջին ականջից։ Միջին ականջը կազմված է մուրճիկ, սալ և ասպանդակից։ Ներքին ականջը գտնվում է քունքոսկրի խորքում, այն խոռոչների և գալարուն խողովակների համակարգ է, որում խխունջն անում է լսողական գործառույթ։
Ականջախեցուց ձայնային ալիքներն անցնում են արտաքին լողական անցուղով՝ առաջացնելով թմբկաթաղանթի տատանումներ, որոնց ուժը միջինականջի ոսկրիկների օգնությամբ մեծանում է և փոխանցվում ներքին ականջի ձվաձև պատուհանի թաղանթին։ Այդ թաղանքի տատանումներն առաջացնում են խխունջի ներսում գտնվող հեղուկի շարժումներ, որոնք փոխանցվում են հիմային թաղանթի թելիկներին։ Վերիջինների տատանումներն ազդակը տանում է նյարդային վերջույթներ, և առաջացրած նյարդային գրգիռներն լսողական նյարդով հասնում է մեծ կիսագնդերի կեղևի քունքային բաժին, որի շնորհիվ էլ մենք լսում ենք ձայնը վերջնական։

Նյարդային համակարգ

Դաս 5(14.10_18.10.19)

Նյարդային համակարգ, կառուցվածքըֆունկցիան,հիվանդությունները:
Լրացուցիչ աշխատանք:

Գտնել հետաքրքիր տեղեկություններ գլխուղեղի ֆունկցիանների, հնարավորությունների մասին:

1.Չնայած տարածված կարծիքի, ուղեղի չափսն ու քաշը որևէ նշանակություն չունեն նրա հնարավորությունների հետ: Ալբերտ Էյնշտեյնի ուղեղը, իրականում, կշռում էր ավելի քիչ, քան միջին վիճակագրական մարդու ուղեղը:

2.Գիտե՞ք արդյոք, որ աչքերը պատկերը ստանում են գլխիվայր, իսկ մեր ուղեղը այն շտկում է: Այնպես որ մենք տեսնում ենք շուռ տված պատկերներ:

3.Չնայած հետազոտությունները ցույց են տվել, որ տղամարդու ուղեղը 10% մեծ է կնոջ ուղեղից, բայց նաև ապացուցված է, որ կնոջ ուղեղը պարունակում է ավելի շատ նյարդային բջիջներ և կապեր ու հենց այդ պատճառով ուղեղը կանանց մոտ ավելի էֆեկտիվ է աշխատում: 

4.Պատճառը, թե ինչու են հոտով առաջ եկած հիշողությունները ավելի ինտենսիվ և խորը, բացատրվում է նրանով, որ մեր հոտառությունը ավելի խորը էմոցիոնալ կապի մեջ է գտնվում ուղեղի հետ:

5.Եթե ուղեղի արյունատար անոթները ձգենք, ապա նրանց երկարությունը կկազմի 100 000 կմ, որը հերիք է երկրագունդը երկու ու կես անգամ շրջակապելու համար:

6.Մարդիկ ունեն օրական մոտավորապես 70 000 միտք: Երևում է մենք իրոք չափից շատ ենք մտածում:

7.Մեզ կարող է թվալ, որ ծիծաղը հասարակ հումորի վրա բավական պարզ բան է, սակայն այն պահանջում է ուղեղի 5 հատվածների ակտիվացում:

8.Ամեն անգամ, երբ մենք հիշում կան «հորինում ենք» որևէ նոր միտք, մեր ուղեղը ստեղծում է նոր կապեր:

9.Գիտե՞ք արդյոք, որ արթուն ժամանակ մեր ուղեղը այնքան էներգիա է արտադրում, որը հերիք է էլեկտրական լամպը վառելու համար:

10.Ուղեղի ձախ կողմը իրականում կառավարում է մարմնի աջ կողմը, իսկ ուղեղի աջ կողմը կառավարում է մարմնի ձախ կողմը: Տարօրինակ է չէ՞

Կենսաբանություն

1.Նկարագրել Գեղձերի 3 տեսակները։Բերել օրինակներ։
Գեղղձերը լինում են 3 տեսակի ներզատիչ, արտազատիչ և խառը։  Արտազատիչ գեղձերն են արցունքագեղը, քրտնագեղը, թքագեղձը ։ Խառը գեղձ է ենթաստաոքսային գեղձը, սեռական գեղձերը։ ներզատիչը մակուղեղը և մակերիկամը։
2. Վահանաձև գեղձ որտեղ է գտնվում, ինչ հորմոն է առաջացնում , որոնք են 4 հիվանդությունները գրել առաջացման պատճառները։
Վահանաձև գեղձի գտնվու է վահանաճառի ստորին հատվածում։ Յոդի պակասության դեպքում, վանագեղձում առաջանում են հիվանդություններ օրինակ․՝ բազեդոմիա, լոռձայտուց, գաճաճություն և տեղային խպիպ։ Բազեդոմիայի ժամանակ , մարու մոտ էներգիան շատ է լինում, այսինքն վահանաձև գեղձերը շատ են արտադրում այդ հորմոնից և մարդու աչքերը ոնցոր դուրս գան։  Լոռձայւցի ժամանակ ժաանակ մադու մեջ լինում է քիչ էներգիա, որի ժամանակ վահանաձև գեղձը քիչ-քիչ ուռում է, որպեսզի կարողանա բավականաչափ թիոքսի հորմոն արտադրիարտադրի, մարդը իրեն շատ թույլ է զում։ ժամանակ կատրվում է հակառկ բանը, մարու մոտ էներգիան շատ է լինում, այսինքն վահանաձև գեղձերը շատ են արտադրում այդ հորմոնից և մարդու աչքերը ոնցոր դուրս գան։ Գաճաճության ժամանակ մարդու մոտ վահանաձև գեղձը քիչ է արտադրում հորմոն և բացի կոլոտությունց մարդու ուղեղը չի աշխատում այսինքն, երեխան չի զրգանում։ տեղային խպիպ ժամանակ յոդի քչության պատճառով վահանաձև գեղձերը ուռում են մի անգմից։ 
3. Մակերիկամներ, մակուղեղ որտեղ են գտնվում, ինչ հորմոն են առաջացնում , որոնք են հիվանդությունները գրել առաջացման պատճառները։
 Մակերիկամ գտնվում է երիկաի վերևը, և ատադրում է ադրենալին և նորադրենլին, այդ դեպքում մակերիկամը շատացնում է գլյուկոզա քանակը օրգանիզմում։  Մակուղեղը գտնվում է գլխուուղեղի ստորին մասում,  եթե նա քիչ հորմոն արտադրի մարդու մոտ կառաջանա թզուկություն, հսկայություն և ագրոմեգլիա։ ագրոմեգլիան առաջանում է սեռահասուն մարդու մոտ, երբ որ հորմոն շատ է արտադրում գեղձը։
4․ Ենթաստամոքսային գեղձ
Ենթաստամոքսային գեղձը գտնվում է ստամոքսի ստորին հատվածում։ Ենթաստամոքսային գեղձտ խառըը գեղձ է։ Ենթաստամոքսային գեղձը արտադրում է ինսուլին և գլյուկագոն։ Երբ մարդ շատ է ուտում բնական շաքար պարունակող մթերք, ենթաստամոքսային գեղձը, այդ շաքարից պատրաստում է ինսուլին և գլյուկագոլ։  Իսկ շաքարի քչության դեպքում, ենթաստամոքսային գեղձը օրգնիզմին փոխքանցում է գլյուկոզա։

Գեղձեր

1.Նկարագրեք որևէ գեղձի ֆուկցիայի խանգարման հետևանքով առաջացած հիվանդություն, եթե ունեք բժիշկ բարեկամ , վերցրեք հարցազրույց որևէ գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարման հետևանքով առաջացած հիվանդության վերաբերյալ և պատրաստեք ուսումնական նյութ:

 

Ծխելը, բացի այն, որ վնասում է թոքերը և առհասարակ վտանգավոր է առողջության համար, կարող է նաև հանգեցնել լուրջ խնդիրների՝ կապված վահանաձև գեղձի հետ, որոնցից ազատվելը շատ ավելի դժվար կլինի հենց այդ սովորության պատճառով:Վահանաձև գեղձը պատասխանատու է հորմոնների արտադրման համար և կարգավորում է նյութափոխանակության բոլոր գործընթացները: Բացի այդ, վահանաձև գեղձը նաև կարգավորում է մարմնի ջերմաստիճանը, սրտամկանի կծկումների հաճախականությունը և նյութափոխանակությունը, ինչը որոշում է կալորիաների այրման արագությունը: Այսպիսով՝ վահանաձև գեղձի ճիշտ աշխատանքը անմիջականորեն կապված է մարդու ինքնազգացողության հետ: Սա է պատճառը, որ դրա աշխատանքի ցանկացած խանգարումը կարող է հանգեցնել հորմոնալ դիսբալանսի ու տարբեր հիվանդությունների առաջացման:

5408EEDC-73D6-4C0E-9BB2-119C8FD47886

Հիպոթիրիոզը. սա մի հիվանդություն է, որի դեպքում վահանաձև գեղձը չի արտադրում բավարար քանակությամբ հորմոններ: Արդյունքում՝ օրգանիզմում առաջանում է հորմոնալ դիսբալանս և ի հայտ են գալիս հետևյալ ախտանշանները, հոգնածության զգացում և դեպրեսիա,  դող,մկանային ցավեր,մտավոր կարողությունների դանդաղեցում և խնդիրներ ուշադրության կենտրոնացման հետ,խնդիրներ մարսողության հետ և փորկապություն,աավելի առատ արտադրություն դաշտանի ժամանակ և դրա տևողության երկարացում,քաշի կտրուկ ավելացում, չոր մաշկ ու մազեր, փխրուն եղունգներ: Հիպերթիրիոզը. սա հակառակ վիճակն է, որի դեպքում տեղի է ունենում հորմոնների չափազանց շատ արտադրություն: Հիպերթիրիոզի ախտանշաններն են, դողը, նյարդայնությունն ու դյուրագրգիռությունը, շոգի զգացողությունը, արագ ու անկանոն սրտի զարկերը, մկանային թուլությունն ու հոգնածությունը,  հաճախակի պետքարան գնալու ցանկությունը, դաշտանի ժամանակ ավելի քիչ արտադրությունը, քաշի կտրուկ կորուստը,  մազաթափությունը,   դուրս ցցված աչքերը: Անհրաժեշտ է օրական առնվազն 30 րոպե տրամադրել ֆիզիկական վարժություններին և հնարավորինս քիչ նստել կամ պառկել: Ալկոհոլի չարաշահումը կարող է հանգեցնել այնպիսի խանգարումների, ինչպիսին հիպոթիրիոզն է: Անհրաժեշտ է կրգավորել օրգանիզմում յոդի մակարդակը: Այս հարցում կօգնեն հետևյալ մթերքները,  ծովի աղը, ձուկն ու ծովամթերքը,  սպիտակ լոբին, ջրիմուռները,  սոխն ու սխտորը, կաթնամթերքը (յոգուրտ, կաթ, պանիր):

788B95B0-C6D3-485E-BF4C-62A3061DED4B