Չարենց Եղիշե՝ Տեսիլաժամեր

 

1

Գիշերը ամբողջ հիվանդ, խելագար,
Ես երազեցի արևի մասին:
Շուրջս ո՜չ մի ձայն ու շշուկ չկար —
Գունատ էր շուրջս` գիշեր ու լուսին:

Ես երազեցի արևի ոսկին,
Տենչացի նրա հրաշքը խնդուն`
Ուզեցի սիրել շշուկն իմաստուն`
Արևանման, արնավառ խոսքի, —

Բայց շուրջս այնպես գունատ էր, տկար —
Խոսքեր չկային ու արև չկար

Քննարական հերոսի հոգեվիճակը շատ տխուր էր, որովհետև նա անընդհատ խոսում էր արևի մասին, իսկ արևի ոսկին կյանքի շարունակությունն է: Նա մտածում էր, որ առավոտյան չի առթնանա: Եվ դրա համար նա խոսում էր արևի մասին: Այս տողերից շատ լավ երևում է` Ես երազեցի արևի մասին, Ես երազեցի արևի ոսկին:

2

Ես գալիս եմ ահա: — Նայեցե՜ք, նայեցե՜ք:
Ես գալիս եմ ահա — դարերից…
Ու բերել եմ ինձ հետ երազները իմ սեգ
Ու երգերը ցնդած օրերի:

Նայեցե՜ք — նայեցե՜ք. դուք ինձ չե՞ք ճանաչում.
Ես սիրել եմ աշխարհը — այնքա՛ն
Բայց հիվանդ օրերի թունավոր կանաչում
Ես թաղել եմ թևերս արնաքամ:

Թաղեցի օրերում, երբ գիշերը անհուն
Խավարով փայփայում ու գերում էր — ձեզ: —
— Ես գալիս եմ ահա` հազարադեմ, բյուրանուն, —
Պոռնիկի պես ընկած, աղոթքի պես հեզ…

Քննարական հերոսը ասում էր, որ նա գալիս է դարերից և վատ բաները թողում է այնտեղ և գալիս իր հետ բերելով իմաստություն, փորձ և պատմություն:

3

Օրորվելով կառքն էր վազում սրընթաց
Դաշտի միջինճանապարհով ցեխապատ:
Թոնն էր մաղում միապաղաղ, ցուրտ ու թաց:
Օրն էր մարում հիվանդոտ ու մեղմ-վհատ:

Օրորվում էր կառքը, վազում ու վազում:
Կառապանը երգում էր մի ինչ-որ երգ:
Թոքախտավոր կինն էր մոտիս դառն հազում:
Մութն էր գրկում արևմուտք ու արևելք:

Թոնն էր մաղում միապաղաղ, ցուրտ ու թաց:
Ագռավները անցնում էին քրքջալով:
Թոքախտավոր կինը տխուր հեծկլտաց:
Քամին անցավ` մեկի մասին ողբալով:

Եվ կառապանն, օրորվելով, դեռ երկար
Երգում էր իր օրերի երգը անգույն:
Գնում էինք: Ու՞ր — չգիտեմ: Վերջ չկար:
Գնում էինք: Անխոս: Անձայն: Ու անքուն…

Քննարական հերոը ուզում  է ասել, որ ամեն օր գնահատենք, որովհետև այսօր կանք վաղը ոչ։ Դրա համար նա ասում էր գնում էինք, ուր չգիտեմ։ Այսինքն վերջ չկար։ 

4

Մի լուսե աղջիկ, լուսե մի մեռել
Օրերի միգում երևում է ինձ:
Թարթում են միգում կրակները դեռ,
Ու կարոտը հին խեղդում է նորից:

Անցնում է, որպես անմարմին տեսիլ
Ու նորից միգում երևում է նա:
Ու նորից չկա: Ու նորից գիշեր —
Փողոցի վրա ու հոգուս վրա:

Կրակներ, ջահեր: Անցնում են նրանք,
Կանչում են նրանք, ակնարկում են ինձ:
Կանգնում են թարթող կրակների տակ,
Ներկած աչքերով կանչում են նորից:

Ու լուռ է հոգիս: Ու մենակ եմ ես:
Երազուն, տխուր: Հավատում եմ դեռ:
Ու անցնում է նա — անմարմին, անտես, —
Մի լուսե աղջիկ, մի լուսե մեռել:

Քննարական հերոսի հոգեվիճակը կրկին շատ տխսւր է, որովհետև նա չուներ սիրած աղջիկ, և ամեն օր մտծում էր նրա մասին, որը րականում անտեսանելի է և չկա։Ամեն ինչ անցնում է, իսկ նա դեռ հավատում է։

5

ՀԱ3ՐԵՆԻՔՈւՄ

Ձյունապատ լեռներ ու կապույտ լճեր:
Երկինքներ, որպես երազներ հոգու:
Երկինքներ, որպես մանկական աչեր:
Մենակ էի եսԻնձ հետ էիր դու:

Երբ լսում էի մրմունջը լճի
Ու նայում էի թափանցիկ հեռուն —
Զարթնում էր իմ մեջ քո սուրբ անուրջի
Կարոտը այն հին, աստղայի՛նանհու՛ն:

Կանչում էր, կանչում ձյունոտ լեռներում
Մեկը կարոտի իրիկնամուտին:
Իսկ գիշերն իջնում, ծածկում էր հեռուն,
Խառնելով հոգիս աստղային մութին

Քննարական հորսը տխուր էր։ Նա ուներ սիրելի էակ և նրա մասին էր մտածում։ Նա անընդհտ բնության շնորհիվ  հիշում էր, իր սիրելիին։ եվ կարծես իրիկունը գալիս էր և խառնում իր գործերը։

 

 

 

Կորոնավիրուս փաստեր

 

Коронавирусы — это семейство вирусов, включающее на январь 2020 года 40 видов РНК-содержащих вирусов, объединённых в два подсемейства, которые поражают человека и животных. Название связано со строением вируса, шиповидные отростки которого напоминают корону.

Կորոնավիրուսները վիրուսների ընտանիք են, որը 2020-ի հունվարին ներառում է 40 տեսակի ՌՆԿ պարունակող վիրուսներ, որոնք միավորված են երկու ենթաընտանիքներում, որոնք ազդում են մարդկանց եւ կենդանիների վրա: Անունը կապված է վիրուսի կառուցվածքի հետ, որի մասուրի ելուստները թագ են հիշեցնում:

В мире, в том числе в Европе, растет число инфицированных коронавирусом COVID-19.

Աշխարհում, ներառյալ Եվրոպայում, COVID-19- ով կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը աճում է:

 

К группам риска тяжелого течения заболевания относятся пожилые люди, страдающие хроническими заболеваниями (такими как диабет, сердечно-сосудистые заболевания и др.), онкобольные, беременные.

Այս նոր հիվանդությունով ռիսկ ունեն հիվանդանալու  ծեր մարդիկ, որոնց մոտ կան քրենիկ հիվանդություններ(ինչպիսինն են շաքարախտը, սիրտ անոթային հիվանդությունները և այլն) և հղի կանայք։

80% людей выздоравливают, не требуя специального лечения, однако у каждого шестого может развиться тяжелое течение болезни. Его усложняет острый респираторный дистресс-синдром (в среднем на восьмой день после появления симптомов), с такими возможными осложнениями, как поражение сердца и острая почечная недостаточность.

80%-ը առողջանում են, որոնց պետք չի գալի հատուկ դեղեր և բուժում, բայց ամեն վեցերորդի մոտ կարող է հիվանդության ծանր ընթացքը կարող է զարգանալ:  Այն բարդանում է սուր շնչառական հյուծման համախտանիշով (միջին հաշվով  ախտանիշների սկզբից հետո ութերորդ օրը), հնարավոր բարդություններով, ինչպիսիք են սրտի վնասը և երիկամների սուր անբավարարությունը:

Примерно у 10% пациентов может развиться вторичная инфекция.

Հիվանդների մոտավորապես 10% -ը կարող ՝ զարգացնել երկրորդային վարակ:

В возрастной группе 10-19 лет уровень смертности от коронавируса – 0,2%; 20-29 лет – 0,2%; 30-39 лет – 0,2%; 40-49 лет – 0,4%; 50-59 лет – 1,3%; 60-69 лет – 3,6%.

10-19 տարիքային խմբում կորոնավիրուսի մահացության մակարդակը 0,2%․ 20-29 տարիքային խմբում ՝ 0,2%․ 30-39 տարիքային խմբում ՝ 0,2%։ 40-49 տարիքային խմբում՝ 0,4%․ 50-59 տարիքային խմբում ՝ 1,3%․ 60-69 տարիքային խմբում ՝ 3,6%։

Картинки по запросу коронавирус на карте

Ռասուլ Յունան | ՈՒՂՂԱՀԱՅԱՑ ԳԻԾ

Պարսկերենից թարգմանեց՝ Էդուարդ Հախվերդյանը

Վերջին տեսարանը

Տղամարդը մտրակը պտտեցրեց օդում և ասաց.
— Նայե’ք նրանց. խաղաղ են ինչպես գառնուկները:
Հետո գլուխը առյուծներից մեկի երախը մտցրեց, իսկ այդ առյուծը ես էի: Առիթը պատեհ համարեցի, առանց հապաղելու գլուխը անջատեցի վզից` ի հատուցում այն բոլոր մտրակների, որ ստացել էի կրկեսում:

Այս տեղծագործույունը ուզում է ասել, որ ամեն ինչ փոխադարձ է, այսինքն մեկ օր դու մտրակը ձեռքտ մկին կվախացնես, իսկ հաջորդ օրը նա նույնը կանի քո հանդեպ։

Անձրև

Լուսանկարների ալբոմը թերթեց և հասավ իր երիտասարդությանը: Հենվել էր մի ծառի և կեցվածք էր ընդունել: Գլխի ետևում` երկնքի մի անկյունում, երևում էր մի կտոր սև ամպ: Հանկարծ ամպը ահագնացավ և քիչ անց աձրևը թրջեց ամբողջ դեմքը… Թրջեց ալբոմը և կյանքը …
Այդ օրը զարմանալի օր էր: Միայն ծերունու տանն էր անձրև տեղացել:

Սա նշանակում է, որ մարդ իր մանկության օրերն է հիշում և հուզվւմ է, որոհետև արդեն չես կարող այդ օրերը հետ բերել։

Այրված Դաշտը

Դաշտը այրվել էր: Աղավնին վայրէջքի տեղ չուներ: Հանկարծ աչքը մի ճյուղի ընկավ և առանց հապաղելու վայր իջավ, սակայն ճյուղը ոտքի տակ ամուր էր: Չկարողացավ հավասարակշռությունը պահել: Ուզեց նորից թռչել, բայց մի ձեռք խանգարեց ու նրան իր ճանկերում սեղմեց:
Աղավնին որսորդի հրացանափողին էր վայէջք կատարել:

Այս տողերը շատ լավն են, որվհետև մարդիկ և ոչ միայն, ման են գալիս հեշտ ճանապարհը ինչ-որ տեղից դուրս գալու համար։ Բայց հաճախ այ հեշ ճանապարհը լավ բանի չի բերում։ 

Հերթ

-Առավոտից իրիկուն նստած լափում է, ոչինչ չի թողնում մեզ համար: Եթե մի բան էլ ասես, աշխարհը իրար կխառնի: Էսպես որ շարունակվի մենք սովից կմեռնենք:
Երիտասարդ անգղը այս նախադասությունները ասելով` հայացքը հառեց ծեր անգղի աչքերին: Նա երիտասարդ անգղի խոսքը լուրջ չընդունեց և ճյուղի վրայից թռչելով` ասաց.
-Թող ուտի, որ լավ չաղանա, մենք շատ առյուծների ենք կերել` սրան էլ կուտենք:

Հեղինակը ուզում է ասել, որ բոլոորի հերթնել կգա, թող նա ուտի հետո մենք շատ  ենք կերել հետո էլի կուտենք։ 

Անհնարին

— Ես չեմ կարողանում հավատալ: Կարծես ամեն ինչ երազում եմ տեսնում: Ախր, ոնց կլինի, հնարավոր չի: Միթե՞ կարելի է պատերի միջով անցնել կամ ջուրը մտնել ու չթրջվել: Մենք այդ բոլորը արեցինք, նույնիսկ սարից նետվեցինք և ոչ մի քերծվածք չունեցանք:
— Հիմար, մենք մահացել ենք:

Այս տողերից ես հասկացա, որ մարդիկ չեն ընդունում այն ՝ ինչ նրանք ոչ մի անգամ չեն տեել կամ կատարել։

Այս գրությունը գտնվել է բրոնզաձույլ արձանի բրդյա գլխարկի միջից

” Իմ կյանքի տղամարդ, քեզ լավ նայիր, դաժան ձմեռ է առջևում: Եթե չդիմանաս քեզ գժի տեղ դիր, որպեսզի քեզ էլ գժանոց տեղափոխեն: Վստահ եմ, որ քեզ այստեղ ուրախ կանցնի:
Քո ընկեր` կապուտաչյա աղջիկ”:

Հեղինակը ուզում է ասել, եթե ելք չունես դու պետք է ամեն ինչի հետ համակերպվես։ 

Մի քանի հոգի

Հիսունից ավելի անգամներ դեմքը հանձնել էր պլաստիկ վիրահատության դանակին և հիմա նման էր, թե Անջելինա Ջոլիին և թե` Նիկոլ Քիդմանին: Մի քիչ էլ նման էր Ջուդի Ֆասթերին:
Մի կին նրա կողքով անցնելիս` ասաց.
— Այս կնոջ անունը անշուշտ Անիջոյ է:
Երիտասարդ կինը լսելով այդ անունը` շրջվեց.
— Տիկին, ինձ հետ էի՞ք:

Մարդիկ ուզենալով գեղեցիկ դառնալ իրենց կզոհեն։ Բայց ամեն մարդ գեղեցիկ է իրենով և պետք չէ ուրիշին նմանվել թող ուրիշը քեզ նմանվի։ 

Ճամփորդություն

Մարդը գերադասում էր գետ լինել, քան թե քար: Մի օր համբերությունը հատեց և բղավեց.
— Ես գնում եմ այստեղից:
Ոչ ոք չասաց մի գնա: Ճամփա ընկավ և շարժվեց գետին զուգընթաց: Ուզում էր ծովին հասնել` անծայրածիր կապույտին: Սակայն, երբ դաշտավայրին հասավ, ինչ-որ տագնապ ողջ էությունը համակեց:
Գետը սուզվում էր հողի խորքերը:

Այ տողերից ես հասկացա, որ եթե մարդ իր կողքը  ընկեր չունի կամ բարեկամ նրան ոչ ոք րի ասա մի արա։ 

Ուղղահայաց գիծ
Երբ օդանավից դուրս նետվեց, որքան ջանք գործադրեց անկարգելը չբացվեց: Վերածվեց երկինքը գետնին կապող գծի:

Մահվան դատապարտվածը

Երբ նրա ուղղությամբ կրակ բացեցին, վերփոխվեց թռչունի և առաջին կղկղանքը թափեց բանտի տանիքին:
Այս դեպքը միայն մի սիրահարված զինվոր տեսավ:

Այսինքն մարդիկ միանգամից միայն վատն են տեսնում։ 

Նրանք չպետք է սիրահարվեն

Տղամարդը իր գործընկերոջն ասաց.
— Ես քեզ սիրում եմ:
— Ինչի՞ մասին ես խոսում.- հարցրեց աղջիկը:
— Սիրուց.- պատասխանեց տղամարդը:
Աղջկա ներսում ինչ-որ մաս թույլ ,տագնապային ազդանշան հաղորդեց: Վտանգավոր բան զգաց և անհապաղ ասաց.
-Այս ծրագիրը ինձ չի հաղորդվել:
Այնուհետև շրջվեց ու գնաց: Տղամարդը, զգալով իր սխալը, աշխատեց այդ մասին ոչ մեկին ոչինչ չասել: Նա չգիտեր, որ իր ասածները ձայնագրվել են հսկիչ սենյակում: Մի քանի օր անց նրան վերադարձրին այն գործարանը ուր արտադրվել էր և սրտի մեջ հզոր անտիվիրուսային անտենա տեղադրեցին:

Ոչինչ

Նրանք ձյունոտ մի օր բաժանվեցին միմյանցից:
Մեկը գնաց դեպի հյուսիս, իսկ մյուսը` դեպի հարավ:
Ձյունը ծածկեց նրանց ոտնահետքերը, ասես երբեք չէին եղել:

Այսինքն ոչիչնչ մինչև վերջ չի, և մի օր նույնսիկ ամենամտերիմ մարդուց կբաժանվես և կմոռանաս շատ հեշտ։ 

Պարսկական գրականություն․ ՕՄԱՐ ԽԱՅԱՄ

1.Ընտրեք ժողովածուներից մեկը, ընդհանուր գիծ դուրս բերեք ստեղծագործություններից՝ մեջբերելով տողեր։

Ես ընտրեցի առաջին ժողովածուն այս առաջին ժողովածու մեւ նա խոսում էր կյանքի գնի մասին այսինքն ՝ թե կյանքը ինչ թանկ է և ոչ միայն կյանքը այլ նաև ժամանակը։ Նա ուզում է սովորեցնել կյանք գնահատել։

Այն, ինչ Տերը սահմանել է ու մեզ տվել արդեն մի օր,
Չենք կարող ո՛չ պակասեցնել,
ո՛չ հավելել ինչ-որ բանով:
Դե ուրեմն, տեղի՛ն ծախսենք ինչ որ ունենք, բարեկամներ,
Առանց այլոց նախանձելու,
ո՛չ մեկից պարտք չխնդրելով:

2․Համեմատեք Հ․Թումանյանի քառյակների հետ (օրինակներով)։

Թումանյանը և Օմար Խայամը խոսում են կյանքի իրականություններից և կյանքի համից։

3․Ընթերցեք մի քառյակ և վերլուծեք այն։

Այն, ինչ Տերը սահմանել է ու մեզ տվել արդեն մի օր,
Չենք կարող ո՛չ պակասեցնել,
ո՛չ հավելել ինչ-որ բանով:
Դե ուրեմն, տեղի՛ն ծախսենք ինչ որ ունենք, բարեկամներ,
Առանց այլոց նախանձելու,
ո՛չ մեկից պարտք չխնդրելով:

Ամեն ինչ գնվո՛ւմ է, ամեն բան վաճառվո՛ւմ,
Իսկ կյանքը մեզ վրա՝ բացահայտ ծիծաղում:
Մենք, ճիշտ է, զայրանում, վրդովվում ենք հաճախ,
Բայց, միևնույն է, դեռ գնո՛ւմ ենք, վաճառվո՛ւմ:

Ինձ շատ դուր է գալիս այս ստեղծագործությունները։ Առաջին ստեղծագործությունում հեղինակը ուզում է ասել բավարարվիր նրամով ինր ունես, որովհետև մարդ էլ կա այդ չունի։ Իսկ երկրորդ ստեղծաործությունում նա ասում էր, որ երբ արդիկ փողի անուն են լսում վազում են նրա հետևից։ Իմ կարծիքով այս երկու ստղծագործություներն էլ շատ ճիշտ են։ Որովհետև կապված են իրականության հետ։

4․Քառյակներից դուրս բերեք որևէ տող՝ ստեղծագործելու համար։

Ամեն ինչ գնվո՛ւմ է, ամեն բան վաճառվո՛ւմ,

Այս տողը ինձ շատ դուր է եկել և կապ ունի իրականության հետ։ Մարդիկ հենց փողի անուն են լսում վազում են նրա հետևից։ Ալարկոտ մարդը ոչ մի բան չի անում,բայց հենց փող տաս ինչ ցանկանաս կանի։ Այս դարում փողը շատ մեծ դեր ունի։  Փողերի ստեղծվեցին նրա համար, որ մարդիկ ինչ-որ բանը չփոխանակ են մի բանով, այլ գումարով գնեն այն ինչ ցանկանում են։ Փողով կարող ես մարդուն խոսեցնել իմանալ այն ինչ քեզ պետք է։ Բայց հիմա նրա դերը և մեծանում է և փոխվոմ։ Ամեն բան վաճառվում է  նոյնիսկ մարդը։

Անկեղծ չենք

  • կազմակերպել քննարկում հոդվածում բարձրացրած հարցերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի շուրջ, ներկայացնել տեսանյութով

Դերասանությունը գեղեցիկ է բեմի վրա, ուր խաղում են, բայց նա գարշելի է կյանքի մեջ, ուր ապրում են:

  • վերլուծել ասելիքը, համեմատել մեր ժամանակների հետ, գտնել նմանություններ և տարբերություններ, նյութը հրապարակել բլոգում

Ասելիքն այն էր այս հոդվածի, որ մարիկ իրենց զգում են բեմի վրա և խաղում են։  նշանավոր հերոս է խաղում, երրորդը՝ հրապարակախոսություն է սարքել, չորրորդը՝ բարեգործ է ձևանում, հինգերորդը՝ գրող է կեղծում, վեցերորդը՝ հանդիսանում է արդեն որպես նահատակ, յոթերորդը՝ գալիս է որպես դատավոր ամենքին մեղադրելու և ամենքից հաշիվ ուզելու․․․ Մարդիկ չեն կարողանում ճիշ կյանքով ապրել։ Դեռ Դառնացած Ժողովուրդը հոդվածից այստեղ էլ կա նույն խնդիրը նախանձը և ատելությւնը։ Մինչև չևրանա ն ախանձը և ատելությունը մարդիկ չեն սովորի ճիշտ կերպ ապրել։ Իսկ դա շուտ չիլինի, որովհետև մարդիկ նույինսկ իրանց են խաբում։

  • հոդվածի հիման վրա հարցաշար կազմել, հարցում կազմակերպել ցանկացած վայրում, եզրակացություն անել, տեսա-ռադիոնյութը թողարկել բլոգում և ենթակայքում

Մի՞թե դժվար է

  • կազմակերպել քննարկում հոդվածում բարձրացրած հարցերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի շուրջ, ներկայացնել տեսանյութով

Մի՞թե դեռ ժամանակը չի հասել, որ կարողանանք լինել ավելի լայն սիրտ, ավելի համբերատար, ավելի ներող ու սիրող, քան թե ենք։ Մենք շատ ենք քարացել չկամության ու չարակամության մեջ, շատ ենք ընտելացել ատելության մաղձի դառնությանը ու դարձել ենք ատելի. մի՞թե խորթ ու անմատչելի պիտի մնա մեզ սիրո պայծառ զգացմունքը, մի՞թե չենք կարող իրար մոտենալ, բարության աչքերով նայել իրար ու տեսնել իրար մեջ մեր լավ կողմերը, քանզի մարդ չկա, որ լավ կողմեր չունենա, ու էսպեսով էլ կյանքը դարձնել քաղցր ու սիրելի։

  • վերլուծել ասելիքը, համեմատել մեր ժամանակների հետ, գտնել նմանություններ և տարբերություններ, նյութը հրապարակել բլոգում

Թումանյանը ուզում էր ասել, որ մարդիկ իրար դեմ ատելությամբ են լցված և լիարժեք կյանքո չեն ապրում։ Այսինքն այնպես լիարժեք չեն ապրում, որ երբ ծիծաղում ես սաղ իմանում են դրա մասին։ Եվ դրա համար կյանքը լավը չի դառնում, երբ ատելությամբ ես լցված։ Եվ Թումանյանը ասում էր, որ բոլոր մարդկան մեջ էլ կա ինչ-որ բան որ վատն է։  Մեր ժամանականերում էլ է այդպես, մարդիկ լցված են նախանձով և ատելությամբ։

  • հոդվածի հիման վրա հարցաշար կազմել, հարցում կազմակերպել ցանկացած վայրում, եզրակացություն անել, տեսա-ռադիոնյութը թողարկել բլոգում և ենթակայքում